Centar za gra\u0111ansko obrazovanje (CGO), povodom Evropskog dana sje\u0107anja na \u017ertve svih totalitarnih i autoritarnih re\u017eima, podsje\u0107a na zna\u010daj trajnog i odgovornog odnosa prema pro\u0161losti, kao temeljnog uslova za izgradnju demokratskog, pravednog i otvorenog dru\u0161tva u Crnoj Gori.<\/p>\n
Prema podacima Virtuelnog vodi\u010da za povijest logora Goli otok, koji su izradili njema\u010dka fondacija Friedrih Ebert (FES) i NVO Centar za suo\u010davanje s pro\u0161lo\u0161\u0107u – Documenta iz Zagreba, kroz logor Goli otok, kojim je rukovodila UDBA, pro\u0161lo je oko 13 000 osoba, od \u010dega je 287 umrlo na razne na\u010dine. Od 1949. do 1956. godine, postojalo je nekoliko manjih logora na Golom otoku \u2013 tri za mu\u0161karce i jedan za \u017eene. Pored Golog otoka, postojala su dva logora na otoku Grguru, jedan za \u017eene i jedan za oficire JNA, zatim zatvori u Bile\u0107i, Po\u017earevcu, Staroj Grad\u0161ci, zatvor na ostrvu Ugljan, kao i logor Ramski rit blizu granice s Rumunijom, ali je Goli otok jedini funkcionisao kao mjesto internacije ibeovaca tokom trajanja tog sukoba. Ukupno je u tada\u0161njoj Jugoslaviji, pod optu\u017ebom za podr\u0161ku Staljinu, zatvoreno 15 737 osoba, me\u0111u kojima je, prema nekim procjenama, bilo i preko 3 500 iz Crne Gore. Oni su bili izlo\u017eeni brutalnom psihi\u010dkom i fizi\u010dkom nasilju, gladi, bolestima i nehumanim uslovima, a mnogi su zavr\u0161ili u logoru bez ikakvog sudskog procesa, samo na osnovu sumnje.<\/p>\n
CGO podsje\u0107a da, iako je Skup\u0161tina Crne Gore usvojila Rezoluciju Parlamentarne skup\u0161tine Savjeta Evrope iz 2006. godine kojom se osu\u0111uju komunisti\u010dki zlo\u010dini, dr\u017eava i dalje nema redovne aktivnosti povodom 23. avgusta. To odsustvo zvani\u010dnog obilje\u017eavanja ukazuje na potrebu sna\u017enijeg institucionalnog anga\u017emana u priznavanju i sje\u0107anju na \u017ertve totalitarnih i autoritarnih re\u017eima.<\/p>\n
Rezolucijom Evropskog parlamenta 23. avgust je progla\u0161en danom sje\u0107anja na \u017ertve svih totalitarnih i autoritarnih re\u017eima, \u010dime EU potvr\u0111uje posve\u0107enost u\u010denju iz pro\u0161losti kako bi se sprije\u010dilo ponavljanje zlo\u010dina.<\/p>\n
CGO ukazuje da je ovaj dan opomena na tragi\u010dno poglavlje politi\u010dkih zatvorenika Golog otoka, koje je ostavilo dubok trag i u istoriji Crne Gore. To je opomena i da zajedno osiguramo da se zlo\u010dini ne zaborave. Sje\u0107anje na njih obavezuje na o\u010duvanje demokratije, ljudskih prava i vladavine zakona kao temelja slobodnog dru\u0161tva. Podjednako je va\u017eno naglasiti i da se ovim \u017ertvama ne smije manipulisati kroz trend ideolo\u0161ke revizije istorije, ve\u0107 da se sje\u0107anje mora zasnivati na \u010dinjenicama.<\/p>\n
Crna Gora, za razliku od drugih zemalja regiona, jo\u0161 nije pravno uredila pitanje obe\u0161te\u0107enja politi\u010dkih zatvorenika i njihovih porodica. Time bi se sprije\u010dila dodatna viktimizacija \u017ertava, ali i stigmatizacija njihovih porodica, a odsustvo institucionalne odgovornosti ote\u017eava procese suo\u010davanja sa pro\u0161lo\u0161\u0107u.<\/p>\n
Na\u017ealost, ovaj datum je i podsjetnik da u na\u0161em regionu i dalje postoje autoritarni re\u017eimi koji svojim djelovanjem pokazuju koliko je krhka demokratija i koliko lako njeni temelji mogu biti ugro\u017eeni.<\/p>\n
Deklaracijom Evropskog parlamenta od 23. septembra 2008. godine, 23. avgust progla\u0161en je Evropskim danom sje\u0107anja na \u017ertve staljinizma i nacizma, \u0161to je potvr\u0111eno i Rezolucijom Evropskog parlamenta o evropskoj savjesti i totalitarizmu iz 2009. godine.<\/p>\n
Alma Novali\u0107, asistentkinja na projektima<\/p>\n
Centar za gra\u0111ansko obrazovanje (CGO)<\/p>\n
Centre for Civic Education (CCE)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Centar za gra\u0111ansko obrazovanje (CGO), povodom Evropskog dana sje\u0107anja na \u017ertve svih totalitarnih i autoritarnih re\u017eima, podsje\u0107a na zna\u010daj trajnog i odgovornog odnosa prema pro\u0161losti, kao temeljnog uslova za izgradnju demokratskog, pravednog i otvorenog dru\u0161tva u Crnoj Gori.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":438210,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-438207","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize-i-misljenja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/438207","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=438207"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/438207\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":438211,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/438207\/revisions\/438211"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/438210"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=438207"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=438207"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=438207"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}