{"id":435668,"date":"2025-07-22T07:01:04","date_gmt":"2025-07-22T05:01:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/?p=435668"},"modified":"2025-07-22T09:16:40","modified_gmt":"2025-07-22T07:16:40","slug":"zasto-eu-govori-o-reformama-ali-podstice-pad-na-balkanu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/2025\/07\/22\/zasto-eu-govori-o-reformama-ali-podstice-pad-na-balkanu\/","title":{"rendered":"Za\u0161to EU govori o reformama, ali podsti\u010de pad na Balkanu?"},"content":{"rendered":"

U politi\u010dkom osvrtu pod naslovom “Od normi do buke: Za\u0161to EU govori o reformama, ali podsti\u010de pad na Balkanu”<\/a> pru\u017ea se pravovremena i o\u0161tra analiza pristupa EU pro\u0161irenju na Zapadni Balkan, i ukazuje na nesklad izme\u0111u retorike i prakse.<\/p>\n

U ovom dokumentu, \u010dlanica BiEPAG-a Jovana Marovi\u0107 tvrdi da EU naru\u0161ava svoj kredibilitet na Zapadnom Balkanu prioritiziraju\u0107i stabilnost i strate\u0161ke interese nad demokratskim reformama. Uprkos pozitivnoj retorici, EU toleri\u0161e nazadovanje, nagra\u0111uje autokrate i nedosljedno primjenjuje uslovljenost. Ovo produbljuje javno nepovjerenje i slabi podsticaje za reforme.<\/p>\n

Marovi\u0107 poziva na uspostavljanje vremenski ograni\u010denog puta za pristupanje, ubrzavaju\u0107i proces za predvodnika\/e na osnovu mjerljivog napretka u vladavini prava, uskla\u0111uju\u0107i retoriku EU sa stvarno\u0161\u0107u i dosljedno sprovo\u0111enje jasnih kriterijuma za pristupanje. Tako\u0111e, poziva na ograni\u010davanje zloupotrebe bilateralnih veta i osna\u017eivanje civilnog dru\u0161tva kako bi se vratio normativni autoritet i kredibilitet EU u procesu pro\u0161irenja.<\/p>\n

“\u010cak i uz odobreni plan Crne Gore od strane Evropske komisije (EK) za zatvaranje svih poglavlja do kraja 2026, te\u0161ko je procijeniti da li ovo predstavlja stvarni napredak ili samo pobo\u017enu \u017eelju Komisije.<\/p>\n

Postoji nesklad u retorici izme\u0111u EK i njenih dr\u017eava \u010dlanica, pri \u010demu je prva znatno optimisti\u010dnija. Ovaj oprezni optimizam ubla\u017eava suzdr\u017eanija retorika dr\u017eava \u010dlanica, koje na kraju imaju odlu\u010duju\u0107i glas o prijemu novih \u010dlanica. Na primjer, koalicioni sporazum nove njema\u010dke vlade prioritizira unutra\u0161nje reforme nad integracijom novih dr\u017eava \u010dlanica. Spor tempo institucionalnih reformi u EU tako mo\u017ee zna\u010dajno odgoditi pro\u0161irenje”, upozorava Marovi\u0107.<\/p>\n

Ona navodi kako je paradoksalno da uloga civilnog dru\u0161tva izgleda sve neznatnija \u0161to je zemlja bli\u017ee EU. “Na primjer, ja\u010danje saradnje sa civilnim dru\u0161tvom bilo je jedan od uslova za otvaranje pregovora Crne Gore sa EU, ali civilno dru\u0161tvo nije uklju\u010deno u mjerila za zatvaranje poglavlja 23 i 24, koja se odnose na vladavinu prava”.<\/p>\n

Marovi\u0107 ocjenjuje da pohvale koje sti\u017eu iz Brisela na ra\u010dun aktuelne crnogorske vlasti, a “bez jasnih i opipljivih obaveza da \u0107e Crna Gora uskoro postati \u010dlanica EU”, “\u010dine vi\u0161e \u0161tete nego koristi zatvaraju\u0107i prostor za konstruktivnu kritiku od strane aktera koji su klju\u010dni za unapre\u0111enje demokratizacije”.<\/p>\n

“Posebno je problemati\u010dno \u0161to je ovo uslijedilo nakon potpisivanja kontroverznih sporazuma izme\u0111u crnogorske vlade i Ujedinjenih Arapskih Emirata (UAE) u martu 2025, koji bi mogli ugroziti evropski put zemlje. Iako je EK navela da sporazum eksplicitno ne kr\u0161i zakonodavstvo EU ili Sporazum o stabilizaciji i pridru\u017eivanju (SAA), upozorila je da odre\u0111ene odredbe mogu dovesti do kr\u0161enja ako se pogre\u0161no tuma\u010de ili nepravilno implementiraju. Poseban paradoks je \u0161to Crna Gora zatvara Poglavlje 5, koje se odnosi na javne nabavke, jer je EK dala zeleno svijetlo, potvr\u0111uju\u0107i da su uslovi ispunjeni, do kraja juna.<\/p>\n

Me\u0111utim, kroz ove sporazume sa UAE, Crna Gora je spremna da ustupi koncesiju svog teritorija na gotovo 100 godina investitorima koji su unaprijed izabrani bez tenderskog postupka, jer je investitor obratio javnosti \u010dak i prije nego \u0161to je sporazum ratifikovan u crnogorskom parlamentu. Propu\u0161tanjem da stvari nazove pravim imenom, EU dodatno otvara vrata tre\u0107im akterima da obezbijede svoje ekonomske interese na Balkanu prije same EU, dok istovremeno ometa ja\u010danje vladavine prava”, zaklju\u010duje Marovi\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

U politi\u010dkom osvrt pod naslovom “Od normi do buke: Za\u0161to EU govori o reformama, ali podsti\u010de pad na Balkanu” pru\u017ea se pravovremena i o\u0161tra analiza pristupa EU pro\u0161irenju na Zapadni Balkan, i ukazuje na nesklad izme\u0111u retorike i prakse<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":435671,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-435668","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-vijesti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/435668","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=435668"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/435668\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":435672,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/435668\/revisions\/435672"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/435671"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=435668"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=435668"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=435668"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}