Oko 95 miliona eura, bez ura\u010dunatog poreza na dodatu vrijednost (PDV), iznos je subvencionirane naknade koji je za oko deceniju, odnosno do avgusta pro\u0161le godine pla\u0107en privatnim firmama koje uglavnom gazduju malim hidroelektranama (mHE) i vjetroelektranama (VE).<\/p>\n
To su, kako je saop\u0161teno iz Akcije za socijalnu pravdu (ASP), podaci Crnogorskog operatora tr\u017ei\u0161ta elektri\u010dne energije dostavljeni ASP na osnovu Zakona o slobodnom pristupu informacijama, a ASP ih uzima kao pouzdane samo ukoliko su kao takvi i dostavljeni.<\/p>\n
“Subvencije se pla\u0107aju od 2014. godine, kada je u pogon u\u0161la prva privatna mHE, a ispla\u0107uju se po zakonskim i pozakonskim propisima ustanovljenim jo\u0161 iz vremena vlada Demokratske partije socijalista (DPS) i njenih saveznica. U javnosti preovladava op\u0161ta ocjena da su ti propisi bili \u0161tetni za potro\u0161a\u010de, a veoma privilegovani za znane i neznane tajkune i investitore. U ovom biznisu su uglavnom firme i pojedinci bliski vrhu DPS-a, ali i rodbina tog partijskog vrha, dok je vlasni\u0161tvo u VE Krnovo i Mo\u017eura inostrano. Projekat Mo\u017eure je pod te\u0161kom sjenkom korupcije, a biznis proizvodnje struje iz mHE i VE u Crnoj Gori postao je jedan od oglednih primjera funkcionisanja ‘zarobljene’ dr\u017eave”, isti\u010de se u saop\u0161tenju ASP.<\/p>\n
Iz te nevladine organizacije (NVO) su dodali da je u 2014. godini, kada je u pogon pu\u0161tena prva mHE, pla\u0107eni iznos subvencija 80 hiljada, a da se tokom narednih godina zna\u010dajno uve\u0107avao.<\/p>\n
“U 2015. su subvencije bile 624 hiljade, godinu kasnije 2,3 miliona, u 2017. one su dostigle 4,5 miliona, a u 2018. su iznosile 13,2 miliona. U 2019. godini su bile 14,9 miliona, u 2020. godini 19,2 miliona, a 2021. godine preko 21 miliona. Tokom 2022., od kada je zabilje\u017een ogroman skok cijena struje na evropskom tr\u017ei\u0161tu, prikazane subvencije su preko \u0161est miliona, u narednoj su 5,7 miliona, a lani do avgusta oko 7,5 miliona”, pi\u0161e u saop\u0161tenju ASP.<\/p>\n
Iz te NVO su kazali da je biznis \u0161ema za ove energetske objekte obuhvatala dodjelu koncesija za proizvodnju struje na period od 27 do 30 godina, a da koncesionar dobija pravo na subvencije u prvih 12 godina, koje su dominanatno pla\u0107ali potro\u0161a\u010di kroz ra\u010dune za struju, ili se dio izdvajao iz dr\u017eavne kase, prenose Vijesti.<\/p>\n
“Prema zvani\u010dnim podacima, 33 mHE su sagra\u0111ene po osnovu \u0161eme podsticaja, a osam u me\u0111uvremenu nije u toj \u0161emi, ve\u0107 na tr\u017ei\u0161tu. Sagra\u0111ene su uglavnom na sjeveru, gdje mje\u0161tani godinama ukazuju da su im mHE uni\u0161tile rijeke. Osim struje iz mHE subvencije se u ovom \u010dasu pla\u0107aju i za dvije velike VE Mo\u017eura i Krnovo, kao i vi\u0161e solarnih elektrana. Najve\u0107i iznos subvencija je izdvojen upravo za dvije VE, jer one proizvode i najvi\u0161e struje”, pi\u0161e u saop\u0161tenju.<\/p>\n
Iz ASP su rekli da je pro\u0161log avgusta “donijet Zakon o obnovljivim izvorima energije, koji zadr\u017eava podsticaje za proizvodnju struje iz obnovljivih izvora, a od sredine 2022. na osnovu kontroverznog zakonskog rje\u0161enja, u jednom od prvih poteza tada\u0161nje manjinske vlade, izdato je na desetine urbanisti\u010dko tehni\u010dkih uslova za gradnju velikih vjetroelektrana i velikih solarnih elektrana”.<\/p>\n
“Projektovana instalisana snaga budu\u0107ih VE i solarnih elektrana, kojima se planira da budu ‘poplo\u010dani’ milioni i milioni kvadrata zemlji\u0161ta, bezmalo je tri puta ve\u0107a nego trenutna instalisana snaga svih energetskih objekata za proizvodnju struje u zemlji. Podaci pokazuju da zna\u010dajan dio kompanija ili lica povezanih sa tom DPS-om planira nastavak biznisa u energetici, ali sada kroz gradnju ogromnih kapaciteta za proizvodnju struje” kazali su iz ASP.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Oko 95 miliona eura, bez ura\u010dunatog poreza na dodatu vrijednost (PDV), iznos je subvencionirane naknade koji je za oko deceniju, odnosno do avgusta pro\u0161le godine pla\u0107en privatnim firmama koje uglavnom gazduju malim hidroelektranama (mHE) i vjetroelektranama (VE).<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":354432,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-434491","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-vijesti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/434491","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=434491"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/434491\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":434494,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/434491\/revisions\/434494"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/354432"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=434491"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=434491"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=434491"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}