Centar za demokratsku tranziciju (CDT) poziva poslanike i poslanice Skup\u0161tine Crne Gore da ne podr\u017ee Sporazum o saradnji sa Ujedinjenim Arapskim Emiratima (UAE) u njegovom trenutnom obliku. Ovaj dokument sadr\u017ei odredbe koje direktno ugro\u017eavaju demokratske standarde, vladavinu prava i obaveze koje je Crna Gora preuzela u okviru procesa evropskih integracija.<\/p>\n
Istovremeno, izra\u017eavamo punu podr\u0161ku trudu koleginica i kolega iz civilnog dru\u0161tva, aktivista i aktivistkinja i gra\u0111ana i gra\u0111anki Ulcinja koji danima posve\u0107eno ukazuju na \u0161tetne aspekte ovog sporazuma, insistiraju\u0107i na transparentnosti, odgovornosti i za\u0161titi javnog interesa.<\/p>\n
Sporazumom se najavljuju investicije velikih razmjera u turizmu i nekretninama, ali na na\u010din koji predvi\u0111a zaobila\u017eenje zakona o javnim nabavkama, izuze\u0107e od tenderskih procedura i dodjelu dr\u017eavnih resursa bez konkurencije \u2013 \u0161to je u suprotnosti sa evropskim pravilima tr\u017ei\u0161nog nadmetanja i transparentnosti. Time se otvara prostor za arbitrarnu dodjelu pogodnosti, korupciju i mogu\u0107i ulazak sumnjivog kapitala \u2013 sve ono protiv \u010dega bi savremena evropska dr\u017eava morala imati institucionalnu za\u0161titu.<\/p>\n
CDT ve\u0107 godinama zagovara uvo\u0111enje mehanizma za skrining stranih direktnih investicija (SDI) \u2013 alata koji se koristi \u0161irom Evropske unije za provjeru da li strane investicije mogu ugroziti nacionalnu bezbjednost, ekonomski suverenitet, kriti\u010dnu infrastrukturu, demokratske institucije i javni poredak. EU je 2019. uspostavila zajedni\u010dki okvir u ovoj oblasti, a dr\u017eave \u010dlanice, ali i kandidati za \u010dlanstvo, pozvani su da usvoje sli\u010dne mehanizme kako bi sprije\u010dili nepo\u017eeljne, neprovjerene ili politi\u010dki motivisane investicije.<\/p>\n
Sama Vlada Crne Gore je nedavno najavila po\u010detak izrade mehanizma za skrining SDI, u saradnji sa EU i me\u0111unarodnim partnerima \u2013 \u0161to je potez koji CDT podr\u017eava. Me\u0111utim, upravo ovaj sporazum sa UAE ide u suprotnom pravcu: on bi kroz bilateralni aran\u017eman \u201ezamrznuo\u201c mogu\u0107nost da se ti investitori podvrgnu bilo kakvoj nezavisnoj provjeri. \u0160tavi\u0161e, otvara mogu\u0107nost da se bez ikakve kontrole uklju\u010de i \u201etre\u0107e strane\u201c \u2013 nepoznati partneri koje nominuje druga dr\u017eava. Ovakvo suspendovanje kontrole nad investicijama u strate\u0161ke resurse i prostore \u2013 poput Velike pla\u017ee \u2013 predstavlja ozbiljnu prijetnju bezbjednosti, suverenitetu i integritetu crnogorske ekonomije.<\/p>\n
Evropska unija je, kroz pismo komesarke Marte Kos, upozorila da bi na\u010din sprovo\u0111enja sporazuma sa UAE mogao do\u0107i u sukob sa pravilima EU, posebno u oblastima javnih nabavki, jednakog tretmana, transparentnosti i konkurencije.<\/p>\n
U takvom kontekstu, usvajanje ovog sporazuma bi bio signal da Crna Gora odustaje od uskla\u0111ivanja sa evropskim vrijednostima \u2013 upravo u trenutku kada vlast najavljuje ubrzani put ka punopravnom \u010dlanstvu u Evropskoj uniji.<\/p>\n
Crna Gora se trenutno nalazi u jedinstvenoj poziciji: kao najnaprednija zemlja u pregovorima sa EU, postaje testni slu\u010daj za to da li i kako region mo\u017ee uskladiti velike vanevropske investicije sa pravilima Evropske unije. Za razliku od ranijih godina, danas je jasno da \u0107e svaka zna\u010dajna investicija biti posmatrana kroz prizmu skrininga, transparentnosti i uskla\u0111enosti sa evropskim standardima. Napredak u uspostavljanju formalnog mehanizma bi\u0107e va\u017ean signal ozbiljnosti Crne Gore u ispunjavanju ove va\u017ene obaveze.<\/p>\n
Zato pozivamo poslanike Skup\u0161tine da ne podr\u017ee ovaj sporazum, ve\u0107 da od Vlade zahtijevaju njegovo preispitivanje i prilago\u0111avanje \u2013 uz uklanjanje klauzula koje derogiraju zakone, izbjegavaju konkurenciju i omogu\u0107avaju politi\u010dko favorizovanje pojedinih investitora.<\/p>\n
Ovo nije pitanje za ili protiv bilo koje strane investicije \u2013 ve\u0107 pitanje pravila po kojima gradimo Crnu Goru. Ako to ne budu evropska pravila vladavine prava, transparentnosti i za\u0161tite javnog interesa \u2013 onda \u0107e to biti pravila pogodbe, privilegija i dugoro\u010dnog gubitka suvereniteta.<\/p>\n
Dragan Koprivica, izvr\u0161ni direktor CDT-a<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Centar za demokratsku tranziciju (CDT) poziva poslanike i poslanice Skup\u0161tine Crne Gore da ne podr\u017ee Sporazum o saradnji sa Ujedinjenim Arapskim Emiratima (UAE) u njegovom trenutnom obliku. <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":415545,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-430016","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize-i-misljenja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/430016","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=430016"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/430016\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":430019,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/430016\/revisions\/430019"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/415545"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=430016"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=430016"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=430016"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}