Industrijski otpad pretvara se u sijtenu tokom perioda koje se mjeri decenijama, mnogo br\u017ee od miliona godina koliko se smatra potrebnim da se stijene prirodno formiraju, pokazalo je istra\u017eivanje.<\/p>\n
Aluminijumska limenka za pi\u0107e napravljena nakon 1989. i nov\u010di\u0107 iz 1934. prona\u0111eni ugra\u0111eni u stijenu na obali Kumbrije me\u0111u predmetima su koji su pomogli nau\u010dnicima da shvate koliko se brzo proces odvija.<\/p>\n
Istra\u017eiva\u010di su dokumentovali novi “brzi antropoklasti\u010dni ciklus stijena”, koji opona\u0161a prirodne cikluse stijena, ali uklju\u010duje ljudski materijal tokom ubrzanih vremenskih skala.<\/p>\n
Upozoravaju da bi brzi i neplanirani razvoj stijena oko odlagali\u0161ta industrijskog otpada mogao imati negativan uticaj na bioraznolikost i ekosisteme, kao i na planiranje zemlji\u0161ta i upravljanje obalom.<\/p>\n
Njihovi nalazi proiza\u0161li su iz analize dvokilometarskog pojasa odlagali\u0161ta zgura u Dervent Hau u Zapadnoj Kumbriji, gdje su se tokom 19. i 20. vijeka nalazile livnice gvo\u017e\u0111a i \u010delika.<\/p>\n
Naslage zgure formirale su litice otpadnog materijala koje erodiraju talasi i plime, a tim je sproveo detaljnu analizu nakon \u0161to je primijetio intrigantne nepravilne formacije u liticama.<\/p>\n
Amanda Oven iz \u0160kole geografskih nauka Univerziteta u Glazgovu i jedna od autorki studije, rekla je: “Nekoliko stotina godina shvatamo ciklus stijena kao prirodni proces koji traje hiljadama i milionima godina. Ovdje smo otkrili da se ovi materijali koje je stvorio \u010dovjek uklju\u010duju u prirodne sisteme i postaju litificirani – pretvaraju se u stijenu tokom perioda koji se mjeri decenijama”.<\/p>\n
Laboratorijski testovi pomogli su istra\u017eiva\u010dima da utvrde da materijali od zgura u Dervent Hau sadr\u017ee naslage kalcijuma, gvo\u017e\u0111a, magnezijuma i mangana. Ti elementi su hemijski vrlo reaktivni, \u0161to je klju\u010dno za ubrzani proces stvaranja stijena.<\/p>\n
Kada zgura erodira more, izla\u017ee materijal morskoj vodi i vazduhu, koji stupaju u interakciju s reaktivnim elementima zgure stvaraju\u0107i prirodne cemente, uklju\u010duju\u0107i kalcit, goetit i brucit. Ovi cementi su isti materijali koji ve\u017eu prirodne sedimentne stijene, ali hemijske reakcije uzrokuju da se proces odvija mnogo br\u017ee nego \u0161to se pretpostavljalo da se doga\u0111a sa sli\u010dnim materijalom u prirodnom ciklusu stijena.<\/p>\n
Nau\u010dnici su prona\u0161li moderne materijale zarobljene u nekim uzorcima, \u0161to im je pomoglo da utvrde koliko se brzo proces odvija.<\/p>\n
D\u017eon Mekdonald, koautor studije, rekao je: “Prona\u0161li smo i nov\u010di\u0107 kralja D\u017eord\u017ea V iz 1934. i aluminijumsku limenku s dizajnom za koji smo shvatili da nije mogao biti proizveden prije 1989. ugra\u0111enu u materijal. To nam daje maksimalni vremenski okvir od 35 godina za ovu formaciju stijena, \u0161to je unutar jednog ljudskog \u017eivota”.<\/p>\n
Nau\u010dnici su upozorili da bi proces mogao imati uticaj na ekosisteme i rekli su da su potrebna dodatna istra\u017eivanja.<\/p>\n
Studija je objavljena u \u010dasopisu “Geology”, prenosi Hina.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Industrijski otpad pretvara se u sijtenu tokom perioda koje se mjeri decenijama, mnogo br\u017ee od miliona godina koliko se smatra potrebnim da se stijene prirodno formiraju, pokazalo je istra\u017eivanje.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":342222,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-429571","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-vijesti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/429571","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=429571"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/429571\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":429574,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/429571\/revisions\/429574"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/342222"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=429571"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=429571"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=429571"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}