Nova analiza svemira kona\u010dno je utvrdila gdje se polovina (ne)vidljive materije univerzuma krije.<\/p>\n
U prostoru oko i izme\u0111u galaksija u vidu ogromnih nevidljivih oblaka jonizovanog vodonika krije se polovina materije kosmosa. Uobi\u010dajeno, ona ne bi mogla da se vidi, ali je me\u0111unarodni tim astronoma i astrofizi\u010dara razvio tehniku koja otkriva ova mjesta za skrivanje u tami me\u0111u zvezdama, prenosi RTS.<\/p>\n
Kasnija posmatranja potvrdila su da se nedostaje\u0107a polovina materije univerzuma krije u obliku intergalakti\u010dke magle vodonika izba\u010dene dalje od aktivnih jezgara galaksija nego \u0161to je iko mislio.<\/p>\n
“Smatramo da, kada se udaljimo \u0161to dalje od galaksija, otkrivamo sav taj nedostaje\u0107i gas. Ta\u010dnije, moramo da uradimo precizne analize sa simulacijama koje jo\u0161 nismo obavili. \u017delimo da pa\u017eljivo uradimo posao”, ka\u017ee astronomkinja Borjana Had\u017ehijska sa Univerziteta Berkli u Kaliforniji i Nacionalne laboratorije “Lorens Berkli”.<\/p>\n
Uobi\u010dajeno, barionska materija \u010dini oko pet odsto gustine mase-energije u univerzumu. Ostatak \u010dini tamna materija (27 odsto) i tamna energija (68 odsto). Tamna materija i tamna energija nisu predmet ovog istra\u017eivanja, ve\u0107 misterija nedostaje\u0107e barionske materije koja je zbunjivala nau\u010dnike decenijama.<\/p>\n
Problem je \u0161to nau\u010dnici jednostavno nisu znali gdje se veliki dio nje nalazi. Po broju atoma, vodonika ima 90 odsto u svemiru, on \u010dini 75 odsto mase univerzuma. Zbog toga ogroman procenat nedostaje\u0107e barionske materije mora da \u010dini vodonik.<\/p>\n
Nau\u010dnici vjeruju da im je do sada nedostajalo vi\u0161e od 50 odsto vodonika u kosmosu. Vodonik u svemiru mo\u017ee da bude jonizovan radijacijom \u0161to mu daje blagi sjaj, ali u prostoru izme\u0111u galaksija gas je previ\u0161e ra\u0161trkan, a sjaj preblag da bi mogao da se detektuje.<\/p>\n
Ipak, postoji jo\u0161 na\u010dina da se posmatra nevidljivi oblak vodonika. Jedan metod je da se posmatraju promjene u svijetlu iza njega – pozadinsko osvjetljenje kosmi\u010dkih mikrotalasa.<\/p>\n
“Pozadina kosmi\u010dkih mikrotalasa nalazi se iza svega \u0161to vidimo u univerzumu. To je ivica vidljivog kosmosa. Pomo\u0107u tog pozadinskog svijetla mo\u017eemo da vidimo i gdje se nalazi gas”, obja\u0161njava kosmolo\u0161kinja Simon Ferero iz Nacionalne laboratorije “Lorens Berkli”.<\/p>\n
Dok svijetlo putuje kroz rijetke oblake jonizovanog vodonika, mo\u017ee da dobije na sjaju ili da se prigu\u0161i dok se odbija od elektrone u gasu.<\/p>\n
Kao \u0161to se mo\u017ee pretpostaviti, i pozadinsko osvjetljenje kosmi\u010dkih mikrotalasa je tako\u0111e veoma slabo i te\u0161ko vidljivo. Zbog toga je rje\u0161enje slaganje opservacija, odnosno snimaka jednih na druge kako bi se naglasile one veoma blage i skoro nevidljive odlike.<\/p>\n
Istra\u017eiva\u010di su to uradili sa vi\u0161e od milion svjetle\u0107ih crvenih galaksija u radiusu od osam milijardi svjetlosnih godina od Mle\u010dnog puta. Njihovi rezultati su pokazali da je oreol vodonika obavijenog oko ovih galaksija mnogo ve\u0107i nego \u0161to se ranije mislilo. Tako\u0111e nudi i mogu\u0107nost da su oreoli ve\u0107i \u010dak i od onoga \u0161to je ova studija uspela da detektuje.<\/p>\n
“Mjerenja svakako idu u prilog tome da prona\u0111emo sav nedostaje\u0107i gas”, isti\u010de Simon Feraro.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nova analiza svemira kona\u010dno je utvrdila gdje se polovina (ne)vidljive materije univerzuma krije.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":285138,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-429567","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-vijesti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/429567","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=429567"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/429567\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":429570,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/429567\/revisions\/429570"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/285138"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=429567"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=429567"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=429567"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}