Hidroelektrane tradicionalno imaju veliku ulogu u mnogim elektroenergetskim sistemima jugoisto\u010dne Evrope, sa posebno velikim udijelom u nekim zemljama Zapadnog Balkana gdje, zajedno s ugljem, ve\u0107 decenijama \u010dine okosnicu proizvodnje elektri\u010dne energije.<\/p>\n
U analizi “Za\u0161to je hidroenergija u jugoisto\u010dnoj Evropi rizi\u010dna investicija” navodi se da su mnoge zemlje jugoisto\u010dne Evope u fazi u kojoj novi hidroenergetski kapacitet ili ne\u0107e doprineti energetskoj sigurnosti zbog prevelike zavisnosti, kao \u0161to je slu\u010daj u Albaniji, Bosni i Hercegovini, Hrvatskoj i Crnoj Gori, ili im je ostalo malo ekonomskog potencijala, u slu\u010daju Bugarske i Kosova, prenosi Beta.<\/p>\n
Albanija je gotovo 100 odsto zavisna od hidroenergije, Crna Gora oko 50 odsto, Bosna i Hercegovina oko tre\u0107ine struje proizvodi u hidrocentralama, Srbija oko 28 odsto, a S. Makedonija gotovo \u010detvrtinu.<\/p>\n
“Zato nije iznena\u0111uju\u0107e da kada je potreba da se razvija obnovljiva energija postala dio politi\u010dke agende na nivou EU krajem 1990-ih i po\u010detkom 2000-ih, vlade zemalja jugoisto\u010dne Evrope su to uglavnom vidjele kao mogu\u0107nost da grade vi\u0161e hidroelektrana”, navodi se u izvje\u0161taju koji su objavile organizacije CEE Bankwatch, EuroNatur, RiverWatch i WWF Adria.<\/p>\n
Iako neke dr\u017eave regiona tvrde da imaju ogroman neiskori\u0161\u0107eni potencijal, autori studije isti\u010du da su te tvrdnje obi\u010dno zasnovane na decenijama starim procjenama iz vremena “kada su padavine bile predvidljivije, kada su se ljudi te\u0161ko usu\u0111ivali da se suprotstave eksproprijaciji i kada se malo znalo o zadivljuju\u0107em biodiverzitetu regiona”.<\/p>\n
U posljednje dvije decenije, dodaje se, stotine malih hidroelektrana snage do 10 megavata izgra\u0111eno je \u0161irom regiona, \u010desto u za\u0161ti\u0107enim podru\u010djima ili drugim visoko osjetljivim stani\u0161tima, dok su poku\u0161aji da se izgrade “grinfild” hidroelektrane kapaciteta ve\u0107eg od 10 megavata uglavnom bili bezuspje\u0161ni, sa izuzetkom Albanije i Slovenije.<\/p>\n
“Ipak, kreatori projekata nastavljaju da guraju planove za izgradnju novih velikih hidoeletrana, preusmjeravaju\u0107i resurse i napore sa razvoja br\u017eih i ekonomi\u010dnijih alternativa”, ka\u017ee se u studiji. Dodaje se da je Bosna i Hercegovina posebno ambiciozna, uprkos tome \u0161to nije uspjela da zavr\u0161i nijednu “grinfild” veliku hidroelektranu u posljednjoj deceniji.<\/p>\n
Ukazuju\u0107i na rizike projekata izgradnje hidroelektrana, u izvje\u0161taju se ocjenjuje da \u0107e njihova realizacija biti sve te\u017ea zbog klimatskih promjena, jedinstvenog biodiverziteta regiona, pravnih izazova, otpora javnosti i finansijskih problema.<\/p>\n
U analizi se posebno isti\u010du visoki rizici izgradnje devet hidroelektrana u regionu, uklju\u010duju\u0107i centrale Skavica u Albaniji, Bistrica, Buk Bijela, Dabar, Ulog i Janji\u0107i u Bosni i Hercegovini i Komarnica u Crnoj Gori.<\/p>\n
Autori izvje\u0161taja preporu\u010duju niskorizi\u010dne investicije koje mogu pomo\u0107i regionu da pre\u0111e na zeleniji, dru\u0161tveno i ekonomski odr\u017eiviji energetski sistem.<\/p>\n
Ono \u0161to je zajedni\u010dko svim zemljama regiona, navodi se u analizi, jeste neiskori\u0161\u0107en potencijal energije sunca i vjetra.<\/p>\n
“To tako\u0111e mora biti ura\u0111eno pa\u017eljivo, jer vjetroparkovi i solarne farme na pogre\u0161nom mjestu mogu isto nanijeti \u0161tetu”, upozoravaju autori i dodaju da prioritet treba dati izgradnji na povr\u0161inama kao \u0161to su krovovi, parkinzi, industrijske zone i zemlji\u0161te koje nije pogodno za poljoprivredu.<\/p>\n
Te tehnologije nude mnogo ve\u0107i potencijal nego hidroenergija danas i zahtijevaju minimum podsticaja zbog pada tro\u0161kova posljednjih godina.<\/p>\n
Sve zemlje, dodaje se, tako\u0111e bi mogle u mnogo ve\u0107oj mjeri da koriste toplotne pumpe i sisteme za skladi\u0161tenje energije, kao i geotermalnu energiju i da prioritet daju projektima obnovljive energije u doma\u0107instvima i lokalnim zajednicama.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Projekte gradnje novih hidroelektrana u zemljama Zapadnog Balkana bi\u0107e sve te\u017ee realizovati u budu\u0107nosti zbog klimatskih promjena, protivljenja javnosti i pravnih i finansijskih izazova, pri \u010demu ti projekti ili ne bi doprinijeli energetskoj sigurnosti ili nemaju dovoljno ekonomskog potencijala, navodi se u analizi nekoliko me\u0111unarodnih organizacija.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":352400,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[14,12],"tags":[],"class_list":["post-352399","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-vijesti","category-prica-dana"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/352399","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=352399"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/352399\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":352401,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/352399\/revisions\/352401"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/352400"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=352399"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=352399"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=352399"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}