{"id":338699,"date":"2022-02-14T20:05:35","date_gmt":"2022-02-14T19:05:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/?p=338699"},"modified":"2022-02-14T20:05:35","modified_gmt":"2022-02-14T19:05:35","slug":"crna-gora-i-njen-polozaj-kada-je-u-pitanju-stepen-fragilnosti-drzave","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/2022\/02\/14\/crna-gora-i-njen-polozaj-kada-je-u-pitanju-stepen-fragilnosti-drzave\/","title":{"rendered":"Crna Gora i njen polo\u017eaj kada je u pitanju stepen fragilnosti dr\u017eave"},"content":{"rendered":"

Pi\u0161e: Amil Grbovi\u0107<\/strong><\/p>\n

Prema mi\u0161ljenju nekih svjetskih autora, po stepenu fragilnosti mo\u017eemo razlikovati 4 tipa dr\u017eava:<\/p>\n

– konsolidovane,<\/p>\n

– slabe,<\/p>\n

– propadaju\u0107e ili nestabilne i<\/p>\n

– propale ili kolabiraju\u0107e dr\u017eave.<\/p>\n

Da bi dr\u017eava bila u rangu konsolidovane, ona mora da u potpunosti ispunjava sve tri funkcije stabilnosti a to su funkcija sigurnosti, blagostanja i vladavine prava.<\/p>\n

Slabe dr\u017eave su one koje su u ve\u0107oj mjeri sposobne da garantuju sigurnost i odr\u017eavaju monopol sile, dok pokazuju velike nedostatke u oblasti garancije blagostanja i vladavine prava. Ako pogledamo unazad i napravimo analizu vladavine DPS-a i tzv. \u201ceksperata\u201d, mo\u017eemo zaklju\u010diti da se Crna Gora nalazi u rangu slabe dr\u017eave jer ne ispunjava osnovna dva od tri kriterijuma da bi bila konsolidovana.<\/p>\n

Kada govorimo o funkciji blagostanja, osnovni nedostaci bi bili nejednaka raspodjela ekonomskih resursa, rastu\u0107a nejednakost izme\u0111u bogatih i siroma\u0161nih, visoka nezaposlenost, niska stopa privre\u0111ivanja, stanje ljudskog razvoja, stanje dr\u017eavnog sistema socijalne sigurnosti, stanje obrazovnog i zdravstvenog sistema itd.<\/p>\n

Nedostaci u oblasti vladavine prava obuhvatali bi stepen razvoja politi\u010dkih sloboda, opho\u0111enje sa politi\u010dkom opozicijom, razmjere izbornih prevara, razmjere kr\u0161enja ljudskih prava, stepen nezavisnosti pravosu\u0111a, razmjere korupcije i klijentelizma itd.<\/p>\n

Po\u010detna faza slabljenja dr\u017eave bila bi korupcija, koja je kod nas \u010dvrsto zastupljena u svim porama dru\u0161tva. Ona otvara prostor za fragmentaciju dru\u0161tva, \u0161to u multietni\u010dkim i multikulturalnim dru\u0161tvima \u010desto bude instrumentalizovano od strane korumpirane politi\u010dke elite u svrhu proizvodnje tenzija izme\u0111u razli\u010ditih etni\u010dkih, religijskih i drugih grupa s rizikom da prerastu u nasilne sukobe.<\/p>\n

Dakle, korumpiranost vladaju\u0107e elite (ovakav opis vladavine bi se vrlo jasno mogao pripisati periodu dok je DPS bio na vlasti, naravno pored mnogih drugih negativnih elemenata) i fragmentiranost dru\u0161tva (isklju\u010divanje velikog broja gra\u0111ana iz procesa odlu\u010divanja i orijentacija ka zahtjevima onih dru\u0161tvenih grupa koje je podr\u017eavaju, u na\u0161em slu\u010daju uglavnom zahtjevima SPC, a \u0161to dovodi do konsolidacije etni\u010dki i religijski isklju\u010dive vlasti i dodatno oja\u010dava ve\u0107 postoje\u0107u polarizaciju dru\u0161tva – ovo bi ukratko bio opis i karakter ove tzv. \u201cekspertske\u201d vladavine), dovodi do disfunkcionalnosti dr\u017eave i po pravilu radikalizaciju odre\u0111enih dru\u0161tvenih grupa koje bi rezultiralo stvaranju paralelnih institucija mo\u0107i i privatizaciji nasilja \u0161to bi na kraju dovelo do implozije dr\u017eave.<\/p>\n

Zato je nama pod hitno potreban dijalog koji bi uklju\u010dio sve dru\u0161tvene grupe a ticao bi se temeljnih vrijednosti na kojima po\u010diva crnogorsko dru\u0161tvo, kao i tretiranje svih onih pitanja koja izazivaju tenzije i stvaraju antagonizme kod razli\u010ditih etni\u010dkih, religijskih, kulturnih i drugih grupa. Mi moramo da napravimo strategiju koju amerikanci nazivaju Statebuilding i Nationbuilding a koje podrazumijevaju integrativnu ideologiju, odnosno procese koji u jednom du\u017eem vremenskom periodu transformi\u0161u labavo povezane zajednice ili grupe u kohezivno dru\u0161tvo ili dr\u017eavu-naciju, formiraju\u0107i zajedni\u010dke vrijednosti i norme koje svoje utemeljenje nalaze u politi\u010dkom, dru\u0161tvenom i ekonomskom razvoju. To je put do trajno konsolidovane dr\u017eave koja \u0107e svim gra\u0111anima garantovati sigurnost, blagostanje i vladavinu prava.<\/p>\n

Napomena: Tekst je izvorno objavljen na autorovoj FB stranici. Prenosimo ga uz saglasnost autora.<\/em><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hitno je potreban dijalog koji bi uklju\u010dio sve dru\u0161tvene grupe a ticao bi se temeljnih vrijednosti na kojima po\u010diva crnogorsko dru\u0161tvo, kao i tretiranje svih onih pitanja koja izazivaju tenzije i stvaraju antagonizme kod razli\u010ditih etni\u010dkih, religijskih, kulturnih i drugih grupa.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":282862,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-338699","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize-i-misljenja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/338699","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=338699"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/338699\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":338700,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/338699\/revisions\/338700"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/282862"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=338699"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=338699"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=338699"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}