{"id":329000,"date":"2021-09-29T07:25:33","date_gmt":"2021-09-29T05:25:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/?p=329000"},"modified":"2021-09-29T07:26:07","modified_gmt":"2021-09-29T05:26:07","slug":"globalni-indeks-mira-neke-lekcije-za-zapadni-balkan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/2021\/09\/29\/globalni-indeks-mira-neke-lekcije-za-zapadni-balkan\/","title":{"rendered":"Globalni indeks mira – neke lekcije za Zapadni Balkan"},"content":{"rendered":"

Autorka: Simonida Kacarska<\/strong><\/p>\n

Apel EU na Zapadni Balkan konvencionalno se obja\u0161njava o\u010dekivanjima ubrzanog demokratskog i ekonomskog razvoja. S obzirom na nedavne ratove i sukobe u regionu, izuzetno je va\u017eno posmatrati pribli\u017eavanje EU iz perspektive bezbjednosti i pomirenja. Korisno oru\u0111e za ovu analizu je Globalni indeks mira, koji procjenjuje nekoliko aspekata mira, uklju\u010duju\u0107i socijalnu sigurnost, aktuelne doma\u0107e i me\u0111unarodne sukobe i nivo militarizacije na dr\u017eavnom i regionalnom nivou.<\/p>\n

Prema indeksu, Evropa je obi\u010dno najbolje rangirana regija na svijetu od uvo\u0111enja indeksa 2008. U izvje\u0161taju za 2021. godinu osam od deset najbolje ocijenjenih zemalja nalazi se u Evropi.<\/p>\n

Zemlje Zapadnog Balkana tradicionalno su na dnu indeksa u evropskom kontekstu, \u0161to ukazuje na potrebu rada na pobolj\u0161anju svih dimenzija. U posljednje dvije godine, Sjeverna Makedonija je nesumnjivo imala najve\u0107i skok u regionu zbog napretka u oblasti aktuelnih sukoba, kroz rje\u0161avanje spora oko imena sa susjednom Gr\u010dkom. Uprkos mnogim izazovima koji postoje, smatra se da ovo pitanje u zemlji vi\u0161e nema toliko potencijala za stvaranje sukoba. Ovim skokom Sjeverna Makedonija je na 40. mjestu indeksa, a slijede je Srbija (44), Albanija (48) i Crna Gora (51).\u00a0 U sljede\u0107ih deset, Bosna i Hercegovina i Kosovo nalaze se na 71. i 80. mjestu, \u0161to ukazuje da ih treba pribli\u017eiti ostatku regiona.<\/p>\n

Me\u0111utim, ako pogledamo zemlje \u010dlanice EU, jasno je da \u010dlanstvo u EU poma\u017ee, ali nije garancija napretka u kontekstu aktivnog mira. Na primjer, Gr\u010dka i Francuska su zemlje koje su, uprkos svom u\u010dinku u drugim aspektima, na dnu evropskog konteksta. S druge strane, procjenjuje se da su neke od dr\u017eava \u010dlanica koje su pristupile EU 2004. godine, poput Slovenije, me\u0111u prvih 10 u svijetu.<\/p>\n

Globalno, u pore\u0111enju sa 2008. godinom kada je uveden indeks, situacija se zna\u010dajno pogor\u0161ala, pa je svaka zemlja pala u prosjeku za dva posto. Naravno, period o kojem govorimo je period globalne ekonomske krize, izbjegli\u010dke krize, kao i revolucija i sukobi na Bliskom istoku koji su zna\u010dajno uticali na pogor\u0161anje u cijelom svijetu. Evropa je izuzetak od ovog trenda kao regija u kojoj je u datom periodu do\u0161lo do pobolj\u0161anja. Svakako, pandemija COVID -19 ima zna\u010dajan uticaj na pogor\u0161anje situacije, posebno u kontekstu nasilja i demonstracija, ali i na njenu ekonomsku dimenziju koja \u0107e biti dugotrajna.<\/p>\n

Iz gornje analize, region Zapadnog Balkana ima dvije klju\u010dne lekcije koje treba razmotriti kada je u pitanju izgradnja aktivnog mira u regionalnom kontekstu. Prvo, \u010dlanstvo u EU poma\u017ee, ali ne\u0107e biti garancija napretka i aktivnog mira, odnosno mno\u0161tva komponenti koje \u010dine aktivni mir.<\/p>\n

Drugo, ako \u017eelimo zna\u010dajno da pobolj\u0161amo svoje pozicije, svi \u0107emo morati da radimo na pobolj\u0161anju op\u0161te situacije u regionu, ulaganjem u na\u0161e zemlje, ali i u na\u0161e susjede. Rje\u0161avanje klju\u010dnih spornih pitanja i otvorenih sukoba me\u0111u dr\u017eavama klju\u010dno je ne samo s politi\u010dkog stanovi\u0161ta, ve\u0107 i kao na\u010din uticaja na sve srodne dimenzije, uklju\u010duju\u0107i ekonomiju i \u0161ire dru\u0161tveno pomirenje i razvoj.<\/p>\n

Okru\u017eenje<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Region Zapadnog Balkana ima dvije klju\u010dne lekcije koje treba razmotriti kada je u pitanju izgradnja aktivnog mira u regionalnom kontekstu. Prvo, \u010dlanstvo u EU poma\u017ee, ali ne\u0107e biti garancija napretka i aktivnog mira, odnosno mno\u0161tva komponenti koje \u010dine aktivni mir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":295284,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[522,558,803],"class_list":["post-329000","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-drugi-pisu","tag-balkan","tag-eu","tag-mir"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/329000","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=329000"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/329000\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":329003,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/329000\/revisions\/329003"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/295284"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=329000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=329000"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=329000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}