Evropski Fond za Balkan<\/a> kao regionalna organizacija pokrenula kampanju “Ujedinjeni Balkan za \u010dist vazduh” kojom pozivamo nadle\u017ene institucije u zemljama Zapadnog Balkana i gra\u0111ane da zajedni\u010dkim snagama sprije\u010dimo prijevremeno umiranje do 13.500 ljudi godi\u0161nje, od \u010dega se ve\u0107ina slu\u010dajeva pripisuje izlaganju pra\u0161kastim materijama. One uglavnom poti\u010du iz termoelektrana na ugalj na Zapadnom Balkanu.<\/p>\nKampanja \u201cUjedinjeni Balkan za \u010dist vazduh\u201d je inicijativa Evropskog Fonda za Balkan u partnerstvu sa Pravo na grad iz Beograda (Srbija), Environmental and Territorial Management Institute iz Tirane (Albanija), Ekoforum iz Zenice i Centar za ekologiju i energiju iz Tuzle (Bosna i Hercegovina), Sbunker iz Pri\u0161tine (Kosovo); Air Care iz Skoplja (Sjeverna Makedonije) i OZON iz Podgorice (Crna Gora). “Ujedinjeni Balkan za \u010dist vazduh” isti\u010de zna\u010daj regionalne saradnje neophodne za transformaciju energetike i sistema za\u0161tite \u017eivotne sredine, koja bi istovremeno unaprijedila privredu i javno zdravlje.<\/p>\n
Kampanja pripada svima nama i otvorena je za sve organizacije gra\u0111anskog dru\u0161tva, neformalne grupe, dru\u0161tvene pokrete, kao i pojedinice i pojedinke koje \u017eele da se priklju\u010de solidarnoj borbi za \u010dist vazduh na Zapadnom Balkanu. Njen glavni cilj je da informi\u0161e stanovnike Zapadnog Balkana o uzrocima, posljedicama i mogu\u0107im rje\u0161enjima za pobolj\u0161anje kvaliteta vazduha.<\/p>\n
U slede\u0107ih tri mjeseca, obradi\u0107emo i u\u010diniti medijski vidljivijim teme poput: zaga\u0111enje vazduha i njegove posljedice po smrtnost i zdravlje gra\u0111ana; zaga\u0111enje i njegove posledice po neplodnost; zaga\u0111enje iz industrije i velikih zaga\u0111iva\u010da; kvalitet vazduha i COVID \u2013 19 pandemija, kao i druge teme vezane za to kako gra\u0111ani i gra\u0111anke mogu sami da se informi\u0161u o kvalitetu vazduha. Materijali koji budu nastali tokom kampanje bi\u0107e javno dostupni svim gra\u0111anima i gra\u0111ankama za dalju upotrebu i \u0161irenje informacija. Ovo radimo sa ciljem bu\u0111enja stanovnika regiona kako bi se zajedno izborili za \u010dist vazduh Zapadnog Balkana.<\/p>\n
Prva tema\u00a0 u fokusu: Aerozaga\u0111enje na Zapadnom Balkanu<\/p>\n
Stanovnici Albanije, Bosne i Hercegovine, Crne Gore, Kosova, Srbije i Sjeverne Makedonije podjednako su izlo\u017eeni zaga\u0111uju\u0107im materijama u vazduhu. One dolaze i iz toplana i fabrika koje koriste fosilna goriva, a jedan od zna\u010dajnijih faktora je i zastarjela tehnologija grijanja u doma\u0107instvima.<\/p>\n
U studiji koju su objavili HEAL, Sandbag, CAN Europe, CEE Bankwatch i Europe Beyond Coal, navodi se da je 2016. godine \u0161esnaest termoelektrana na ugalj na Zapadnom Balkanu, koliko ih i dalje ima, emitovalo vi\u0161e sumpor-dioksida (SO2) nego svih 250 koje su radile u Evropskoj uniji. Srbija i Bosna i Hercegovina i dalje ostaju pri planovima za nove termoelektrane, dok se one u EU masovno gase.<\/p>\n
\u0160est zemalja regionu je u novembru 2020. u Sofiji zajedno prihvatilo Zelenu agendu za Zapadni Balkan i time se obavezalo da \u0107e slijediti politiku EU i njen Evropski zeleni plan. On predvi\u0111a postizanje klimatske neutralnosti najkasnije 2050. godine, uklju\u010duju\u0107i ugljeni\u010dnu neutralnost. Ugalj u svijetu postaje ru\u017ena uspomena, a postalo je isplativije graditi solarne elektrane i vjetroparkove, nego odr\u017eavati ve\u0107inu termoelektrana. Oprema za proizvodnju energije iz obnovljivih izvora drasti\u010dno pojeftinjuje. Kompanije koje proizvode i koriste ugalj suo\u010dene su sa sve ve\u0107im tro\u0161kovima na ime dozvola za ispu\u0161tanje ugljen-dioksida i ispunjavanja propisa za za\u0161titu \u017eivotne sredine. Kampanjom \u201eBalkan ujedinjen za \u010dist vazduh\u201c zahtijevamo da donosioci odluka preusmjere svoje politike i preduzmu hitne korake za smanjenje zaga\u0111enja vazduha, u skladu sa svojim opredeljenjima za Zelenu agendu za Zapadni Balkan koju su usvojili upravo ti donosioci odluka u Sofiji 10. novembra 2020.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Saop\u0161tenje Evropskog fonda za Balkan<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":312404,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[3,12],"tags":[],"class_list":["post-312403","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize-i-misljenja","category-prica-dana"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/312403","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=312403"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/312403\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":312465,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/312403\/revisions\/312465"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/312404"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=312403"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=312403"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=312403"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}