{"id":311609,"date":"2021-01-09T18:19:24","date_gmt":"2021-01-09T17:19:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/?p=311609"},"modified":"2021-01-09T18:24:25","modified_gmt":"2021-01-09T17:24:25","slug":"zemlja-se-2020-okretala-brze-nego-bilo-kad-u-zadnjih-50-godina","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/2021\/01\/09\/zemlja-se-2020-okretala-brze-nego-bilo-kad-u-zadnjih-50-godina\/","title":{"rendered":"Zemlja se 2020. okretala br\u017ee nego bilo kad u zadnjih 50 godina"},"content":{"rendered":"

To ne bi trebalo da nas zabrinjava, okretanje Zemlje oko ose sve vrijeme malo varira jer na nju uti\u010du promjene atmosferskog pritiska, vjetrovi, okeanske struje i kretnje jezgra.<\/p>\n

Ovakvo jedva primjetno pove\u0107anje ili smanjenje brzine mo\u017ee biti nezgodno jedino za one koji se bave ultrapreciznim atomskim satovima koji mjere koordinirano svjetsko vrijeme (UTC), prema kojem postavljamo svoje satove. Kada rotacija Zemlje odstupi od UTC-a za vi\u0161e od 0,4 sekunde, UTC tada krene raditi prilago\u0111avanja, prenosi index.hr.<\/a><\/p>\n

Do sada su se tokom prilago\u0111avanja krajem juna ili decembra ve\u0107inom dodavale “prestupne sekunde” kako bi se UTC uskladio s astronomskim vremenom. Odnosno, donedavno je ukupni trend rotacije Zemlje usporavao od po\u010detka preciznih satelitskih mjerenja krajem \u0161ezdesetih i po\u010detkom sedamdesetih.<\/p>\n

Od 1972. godine stru\u010dnjaci otprilike svakih godinu i po dana dodaju prestupnu sekundu. Posljednje takvo prilago\u0111avanje bilo je 2016. godine, kada je na Silvestrovo u 23 sata, 59 minuta i 59 sekundi dodata jedna “prestupna sekunda”, pi\u0161e Live Science.<\/p>\n

Ali pro\u0161le godine su se stvari poslo\u017eile druga\u010dije te sada nau\u010dnici prvi put razmi\u0161ljaju o tome da se UTC-u oduzme jedna sekunda. Naime, dan u prosjeku traje 86.400 sekundi, ali \u0107e astronomski dan u 2021. u prosjeku biti kra\u0107i za 0,05 milisekundi. Na kraju godine moglo bi se raditi o zaostatku od 19 milisekundi.<\/p>\n

“Ako se stopa rotacije Zemlje ubrza, sasvim je mogu\u0107e da \u0107e biti potrebna negativna prestupna sekunda. Za sada je prerano re\u0107i ho\u0107e li se to stvarno dogoditi”, rekao je za The Telegraph fizi\u010dar Peter Whibberley iz instituta National Physics Laboratory u Velikoj Britaniji.<\/p>\n

“Na me\u0111unarodnom nivou se raspravlja o budu\u0107nosti prestupnih sekundi. Mogu\u0107e je da \u0107e potreba za negativnom prestupnom sekundom podstaknuti odluku da se kompletno ukinu prestupne sekunde”, dodao je.<\/p>\n

Astronomski gledano, Zemlja je pro\u0161le godine 28 puta sru\u0161ila prethodni rekord za najkra\u0107i astronomski dan postavljen 2005. Tokom najkra\u0107eg dana te godine, 5. jula, na\u0161a planeta se okrenula oko svoje ose za 0.0516 milisekundi br\u017ee od prosje\u010dnih 86.400 sekundi.<\/p>\n

Najkra\u0107i dan u 2020. godini bio je 19. jula, kada je planeta dovr\u0161ila rotaciju za 1.4602 milisekunde br\u017ee od prosjeka.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pro\u0161le godine je zabilje\u017eeno 28 najbr\u017eih dana od 1960, a na\u0161a planeta se okretala oko svoje ose nekoliko milisekundi br\u017ee od prosjeka.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[14,12],"tags":[],"class_list":["post-311609","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-vijesti","category-prica-dana"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/311609","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=311609"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/311609\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":311616,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/311609\/revisions\/311616"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=311609"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=311609"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=311609"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}