{"id":299700,"date":"2020-08-15T17:49:08","date_gmt":"2020-08-15T15:49:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/?p=299700"},"modified":"2020-08-15T17:49:08","modified_gmt":"2020-08-15T15:49:08","slug":"drzavu-uredio-cudo-napravio","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/2020\/08\/15\/drzavu-uredio-cudo-napravio\/","title":{"rendered":"Dr\u017eavu uredio – \u010dudo napravio!"},"content":{"rendered":"

Pi\u0161e: Fe\u0111a PAVLOVI\u0106*<\/strong><\/p>\n

Kad god nekom od autokratskih post-komunisti\u010dkih re\u017eima priprijeti kakva ‘spontana’ obojena revolucija, apologetski narativ je jedan te isti. “\u0160to jes – jes,” priznaje apologeta, “mo\u017eda je, tehni\u010dki gledano, Luka\u0161enkov\/ Putinov\/ Mubarakov\/ Asadov\/ Gadafijev re\u017eim autokratski, mo\u017eda ti re\u017eimi decenijama sistematski zloupotrebljavaju sve poluge dr\u017eavnog aparata u cilju o\u010duvanja vlasti i obra\u010duna sa opozicijom, mo\u017eda su im pravosudni sistemi ogrezli u korupciji a policije u kriminalu, mo\u017eda su im privrede kronijevske i ure\u0111ene po principu ‘profite privatizuj, dugove nacionalizuj’, ali…” – i tu slijedi punchline za koji vas je apologeta sve vrijeme pripremao – “… ali vidi kako je dr\u017eavu uredio, \u010dudo je napravio!”<\/p>\n

Ovaj apologetski punchline, u na\u0161im krajevima poznat kao “moglo se spavat na klupu”, ima bezbroj mogu\u0107ih varijacija – od sanitarnih (“ulice Minska su kao apoteka, sve \u010disto nema sme\u0107a mo\u017ee\u0161 bos da hoda\u0161”) preko ekonomskih (“svaki mladi bra\u010dni par sa djecom dobija stan\/pare\/kredit\/kumuje im Gospodar”) i sanitarno-ekonomskih (“u centru Moskve ne\u0107e\u0161 ni jednog jedinog prosjaka na\u0107”), sve do krajnje dubioznih (“Libijci ne znaju \u0161to \u0107e od para, prosje\u010dna plata 1500 evra”) i totalno apsurdnih (“Sirija je imala najja\u010de zdravstvo na svijetu”). U svakom slu\u010daju, argument se vrti oko dru\u0161tvenog ugovora po kome je autokratija cijena prosperiteta – odrekne\u0161 se gra\u0111anskih prava i sloboda, ali zato zauzvrat dobije\u0161 dr\u017eavu blagostanja, do\u010daranu svim titoisti\u010dkim kli\u0161eima iz ranih sedamdesetih (pomenuh li spavanje na klupi?).<\/p>\n

Na stranu to \u0161to je u svim pomenutim zemljama socio-ekonomska zbilja kudikamo gor\u010da od obe\u0107anja koje autokratske apologete nude u zamjenu za slobodu – ne, Bjelorusija nije nikakav post-komunisti\u010dki raj, ve\u0107 siroma\u0161no dru\u0161tvo u kome narod sa prosje\u010dnom platom od 430\u20ac jedva sastavlja kraj sa krajem – ono \u0161to je zaista zanimljivo i klju\u010dno u ovoj pri\u010di je pretpostavka na kojoj po\u010diva apologetski argument. Naime, oni koji autokratiju predstavljaju kao ugovornu cijenu blagostanja podrazumijevaju da su narodi kojima vladaju re\u017eimi poput Luka\u0161enkovog na takav ugovor u nekom trenutku pristali, te da, otkako je sklopljen, autokratski ugovor postaje datost \u010dije je preispitivanje su\u0161tinski nelegitimno. Zato \u0107e apologeta autokratskih re\u017eima u svakoj pobuni protiv autokratije vidjeti zahtjeve koji su neosnovani i u biti nelegitimni (pa samim tim i uvezeni iz inostranstva), jer \u0161ta ima narod da se buni kad mu je autokrata obezbijedio fabrike, auto-puteve, \u010diste ulice i da mo\u017ee na klupi spavat?<\/p>\n

Me\u0111utim, pretpostavka na kojoj apologetski argument po\u010diva je neutemeljena. Ako je se neki narod nekad negdje ugovorno odrekao gra\u0111anskih prava, politi\u010dkih sloboda i fer izbora zarad obe\u0107anog prosperiteta, ja vala nisam – a izgleda da nisu ni oni koji, ovih dana, u Bjelorusiji protestuju protiv Luka\u0161enkovog re\u017eima.<\/p>\n

*Autor je magistar filozofije, specijalizant politi\u010dke teorije na Londonskoj \u0160koli Ekonomije i Politi\u010dkih Nauka (LSE) i ovogodi\u0161nji \u010civningov stipendista. Stavovi izneseni u ovom tekstu su autorovi i ne predstavljaju nu\u017eno stavove \u010civningovog sekretarijata ili Vlade Ujedinjenog Kraljevstva.<\/p>\n

Napomena: Tekst je izborno objavljen na autorovoj FB stranici, a ovdje je prenesen uz autorovu saglasnost<\/em><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Apologeta autokratskih re\u017eima u svakoj pobuni protiv autokratije vidjeti zahtjeve koji su neosnovani i u biti nelegitimni<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":299701,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-299700","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize-i-misljenja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/299700","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=299700"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/299700\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":299702,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/299700\/revisions\/299702"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/299701"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=299700"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=299700"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=299700"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}