Atmosferski gasovi na Marsu dosta su misteriozni. Nau\u010dnici su se prvo bavili misterijom metana koji povremeno pojavljivao pa nestajao, a sada su otkrili da se ista stvar doga\u0111a sa kiseonikom iznad podru\u010dja kratera Gejl.<\/p>\n
Nnivo kiseonika malo raste pa malo pada i to u koli\u010dinama koje se ne mogu objasniti poznatim hemijskim procesima.<\/p>\n
Ove varijacije otkrio je rover Curiosity koji polako i metodi\u010dno putuje po dnu kratera i podno\u017eju planine \u0160arp, koja se nalazi u njegovom sredi\u0161tu, prenosi index.hr.<\/p>\n
Rover ne analizira samo tlo Crvene planete nego i sastav Marsove atmosfere. Boravi u krateru daleke planete ve\u0107 tri Marsove godine (odnosno \u0161est Zemljinih), a astrofizi\u010dari su primijetili da se nivo kiseonika u atmosferi planete ne pona\u0161a u potpunosti onako kako bi trebalo, pi\u0161e Science Alert.<\/p>\n
Na Marsu nema puno kiseonika. Ve\u0107inu njegove tanke atmosfere \u010dini ugljen-dioksid (95 odsto), odnosno CO2. Ostatak \u010dine: 2,6 odsto azot, 1,9 odsto argon, 0,16 odsto kiseonik i 0,06 odsto ugljen-monoksid (CO).<\/p>\n
Suprotno tome, Zemljina atmosfera se sastoji uglavnom od azota (78,09 odsto) i kiseonika (20,95 odsto).<\/p>\n
Na Marsu se tokom godine mijenja atmosferski pritisak. Na zimskoj hemisferi, CO2 se smrzava iznad pola, \u0161to na tom podru\u010dju uzrokuje pad pritiska. To rezultira preraspodjelom gasova radi izjedna\u010davanja atmosferskog pritiska na cijeloj planeti. U prolje\u0107e se doga\u0111a suprotan efekat, polarne kape ispu\u0161taju CO2 \u010diji nivo onda raste na tom podru\u010dju da bi se kasnije izjedna\u010dio.<\/p>\n
Fluktuacije nekih gasova mogu se predvidjeti srazmerno nivoima CO2. Argon i azot pona\u0161aju se vi\u0161e-manje u skladu s tim modelom – ali ne i kiseonik.<\/p>\n
Tokom prolje\u0107a i ljeta nivo kiseonika se pove\u0107a za oko 30 odsto, vrativ\u0161i se na normalan nivo u jesen. To se doga\u0111a svake godine, ali kako koli\u010dina povi\u0161ene vrijednosti kiseonika varira iz godine u godinu, \u010dini se da ne\u0161to dodaje, a zatim ponovo oduzima taj gas iz vazduha.<\/p>\n
Nau\u010dnici za sada ne znaju \u0161ta bi moglo da uzrokuje razliku u nivoima kiseonika, odnosno kakav se hemijski proces krije iza ove anomalije.<\/p>\n
“Poku\u0161avamo da shvatimo \u0161ta se doga\u0111a”, rekla je nau\u010dnica Melisa Trejner iz NASA instituta “Goddard Space Flight Center”. “\u010cinjenica da se stanje kiseonika ne ponavlja u istoj mjeri svake sezone upu\u0107uje na to da uzrok nije atmosferska dinamika. O\u010digledno se radi o nekom hemijskom izvoru za koji jo\u0161 uvijek nemamo obja\u0161njenja”, dodala je.<\/p>\n
Ali postoji jedan trag – metan. I njegov nivo se na Marsu drasti\u010dno pove\u0107ava tokom ljetnjih mjeseci, \u010dak do 60 odsto. Mo\u017eda nivo metana i kiseonika rastu u tandemu i ono \u0161to uzrokuje kolebanje nivoa metana uzrokuje i fluktuacije stanja kiseonika.<\/p>\n
Oba gasa mogu da nastanu organskim putem, \u0161to bi zna\u010dilo da su ih proizveli \u017eivi organizmi, ali i u geolo\u0161ki procesi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nau\u010dnici za sada ne znaju \u0161ta bi moglo da uzrokuje razliku u nivoima kiseonika, odnosno kakav se hemijski proces krije iza ove anomalije<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[14,12],"tags":[],"class_list":["post-278121","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-vijesti","category-prica-dana"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/278121","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=278121"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/278121\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=278121"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=278121"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=278121"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}