{"id":270629,"date":"2019-07-28T11:17:05","date_gmt":"2019-07-28T09:17:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.pcnen.com\/portal\/?p=270629"},"modified":"2019-07-28T11:17:05","modified_gmt":"2019-07-28T09:17:05","slug":"prvi-svjetski-rat-je-poceo-na-danasnji-dan-1914","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/2019\/07\/28\/prvi-svjetski-rat-je-poceo-na-danasnji-dan-1914\/","title":{"rendered":"Prvi svjetski rat je po\u010deo na dana\u0161nji dan 1914"},"content":{"rendered":"

\"\"Na dana\u0161nji dan 1914. godine Austrougarska je objavila rat Srbiji, \u010dime je po\u010deo Prvi svjetski rat.<\/p>\n

Neposredan povod za objavu rata bilo je ubistvo nadvojvode Franca Ferdinanda, dok su se stvarni uzroci nalazili u vi\u0161edecenijskoj slo\u017eenoj vojno-politi\u010dkoj situaciji, rivalitetima i pripremama za rat izme\u0111u velikih sila u Evropi.<\/p>\n

Princa Ferdinanda je 28. juna 1914. u Sarajevu ubio Gavrilo Princip, \u010dlan Mlade Bosne, organizacije \u010diji su ciljevi bili ujedinjenje Ju\u017enih Slovena i oslobo\u0111enje od austrougarske vlasti.<\/p>\n

Sarajevski atentat prouzrokovao je potom krizu izme\u0111u dvije zemlje, a 23. jula 1914. Austrougarska je uputila ultimatum Srbiji u kojem je u 10 ta\u010daka iznijela svoje zahtjeve.<\/p>\n

Srpska vlada je uslovno prihvatila sve zahtjeve, osim ta\u010dke \u0161est, koja je naru\u0161avala suverenitet Kraljevine Srbije i koja je bila u suprotnosti sa Ustavom.<\/p>\n

Dobijeni odgovor na svoje zahtjeve Austrougarska nije smatrala zadovoljavaju\u0107im, pa je odmah objavila rat Srbiji, otvorenim telegramom, \u0161to je do tada nezabilje\u017eeno u istoriji diplomatije.<\/p>\n

Nakon \u0161to je Austrougarska objavila rat Srbiji, Rusija nare\u0111uje op\u0161tu mobilizaciju. Ve\u0107 1. avgusta 1914. godine Njema\u010dka objavljuje rat Rusiji, a dva dana kasnije i Francuskoj, podsje\u0107a Srna.<\/p>\n

Ubrzo Velika Britanija objavljuje rat Njema\u010dkoj i ve\u0107 do kraja avgusta ratni po\u017ear je uveliko gorio.<\/p>\n

Prvi svjetski rat je trajao od 1914. do 1918. godine. U njemu je u\u010destvovala ve\u0107ina velikih svjetskih sila, grupisanih u dva sukobljena vojna saveza – okupljenih oko Trojne Antante i Centralnih sila.<\/p>\n

Sile Antante su na po\u010detku \u010dinile Srbija, Crna Gora, Rusija, Francuska, Velika Britanija, Italija, Japan, Gr\u010dka, Rumunija i SAD.<\/p>\n

Centralne sile su prije po\u010detka rata \u010dinile NJema\u010dka, Austrougarska i Italija, koja je zbog londonskog ugovora od 26. aprila 1915. godine, kojim je za Italiju predvi\u0111en dio Dalmacije, Istra, Gorica, Kvarnerska ostrva i Dodokanezi, pristupila silama Antante.<\/p>\n

Osmansko carstvo se pridru\u017eilo Centralnim silama oktobra 1914, a godinu dana kasnije to je uradila i Bugarska.<\/p>\n

Do zavr\u0161etka rata, od evropskih zemalja Holandija, \u0160vajcarska, \u0160panija i skandinavske dr\u017eave su ostale zvani\u010dno neutralne.<\/p>\n

Vi\u0161e od 70 miliona ljudi je bilo pod oru\u017ejem, a od toga preko 60 miliona ljudi u Evropi je bilo mobilisano u jedan od najve\u0107ih ratova u istoriji, koji se zove i Veliki rat.<\/p>\n

Posljedice rata su bile da je ubijeno vi\u0161e od 15 miliona ljudi, 20 miliona ranjeno, a direktne u\u010desnice rata pretrpjele su i ogromna razaranja dr\u017eava i privreda. Srbija je u Prvom svjetskom ratu izgubila 1,1 milion stanovnika.<\/p>\n

Rat je zavr\u0161en potpisivanjem vi\u0161e mirovnih sporazuma, od kojih je najva\u017eniji Versajski mir 28. juna 1919, iako su sile Atlante potpisale primirje sa NJema\u010dkom 11. novembra 1918. godine.<\/p>\n

Direktne posljedice Velikog rata bile su raspad Austrougarske, Ruskog carstva, osmanskog carstva i NJema\u010dkog carstva i nastanak novih dr\u017eava u centralnoj i isto\u010dnoj Evropi, kao i uspostavljanje Dru\u0161tva naroda.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na dana\u0161nji dan 1914. godine Austrougarska je objavila rat Srbiji, \u010dime je po\u010deo Prvi svjetski rat. Neposredan povod za objavu rata bilo je ubistvo nadvojvode Franca Ferdinanda, dok su se stvarni uzroci nalazili u vi\u0161edecenijskoj slo\u017eenoj vojno-politi\u010dkoj situaciji, rivalitetima i pripremama za rat izme\u0111u velikih sila u Evropi. Princa Ferdinanda je 28. juna 1914. u […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-270629","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-vijesti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/270629","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=270629"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/270629\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=270629"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=270629"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=270629"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}