Stavljanje veta na pravdu u Gazi: Kolaps Savjeta bezbjednosti UN

by | feb 8, 2024 | Drugi pišu | 0 comments

Piše: Mohamad Hasan Sweidan

Član 1. osnivačke povelje UN hrabro proglašava primarni cilj organizacije:

“Održavati međunarodni mir i bezbjednost, te u tom cilju: preduzimati efikasne kolektivne mjere za sprječavanje i otklanjanje prijetnji miru i za suzbijanje akata agresije ili drugih narušavanja mira, te ostvariti mirnim sredstvima, a u skladu sa principima pravde i međunarodnog prava, prilagođavanje ili rješavanje međunarodnih sporova ili situacija koje bi mogle dovesti do narušavanja mira”.

Uprkos ovoj plemenitoj težnji, UN sistemski, fiducijarno i velikom većinom nisu uspjele spriječiti rat i održati mir. Od 1946. – godinu dana nakon osnivanja UN – do 2022. godine, svijet je svjedočio 285 različitih oružanih sukoba, uz brojne okršaje manjih razmjera.

Trenutni genocid u Gazi koji je pokrenut u oktobru 2023. je najnoviji sumorni podsjetnik na neuspjeh UN da ispuni svoju temeljnu misiju, pretvarajući ga iz svjetionika nade u mir u pukog pružaoca pomoći za ublažavanje posljedica svojih nedostataka.

Od svog osnivanja, desetine skupih agencija UN su nastale zbog nesposobnosti međunarodne organizacije da osujeti sukob. To uključuje UN-ovu agenciju za pomoć i rad (UNRWA), posvećenu isključivo brizi o palestinskim izbjeglicama u zapadnoj Aziji, od kojih mnogi još uvijek žive u šatorima iz sukoba koji UN nisu riješile 77 godina.

A stvari se pogoršavaju, globalno. Prema podacima sa Univerziteta Upsala u Švedskoj, oružani sukobi svih varijanti – bilo da se radi o međudržavnim ratovima, vanjski podstaknutim građanskim ratovima ili sukobima između različitih grupa i država – su u porastu od osnivanja Ujedinjenih naroda. U stvari, 2022. godine dogodilo se više smrtnih slučajeva u sukobima u državnim sukobima nego bilo koje godine od 1994.

Globalna neravnoteža sukoba

Zabrinjavajuće je što ovaj trend ne pokazuje znake jenjavanja, posebno u Africi i Aziji – posebno u zapadnoj Aziji. Primjetno je da su jedine oblasti sa padom učestalosti sukoba Evropa i Amerika. Nije iznenađujuće da stanovništvo ovih kontinenata, koje snose teret oružanih sukoba, sumnja u efikasnost UN i njegovog Savjeta bezbjednosti.

Ovo su statistički podaci koji potvrđuju glavnu pritužbu Globalnog juga: da se u periodu nakon Drugog svjetskog rata zapad fokusirao na smanjenje tenzija u svojoj sferi dok je igrao istaknutu ulogu u raspirivanju sukoba u drugim djelovima svijeta. I to objašnjava ogorčenu evropsku reakciju na proksi rat Zapada sa Rusijom u Ukrajini, koji je vratio rat na obale Evrope.

Detaljnije ispitivanje otkriva promjenu u prirodi sukoba, pri čemu „direktni ratovi“ čine samo dio ukupnog broja. U 2022. godini direktni ratovi su činili 17 posto svih sukoba, što je značajno povećanje u odnosu na devet posto iz prethodne godine. Ova promjena naglašava proliferaciju zastupničkih ratova, eksterno podržanih unutrašnjih sukoba i sukoba između nedržavnih aktera i suverenih država.

U 2022. godini zabilježeno je uznemirujuće povećanje od 142 posto smrtnih slučajeva povezanih s borbama u odnosu na prethodnu godinu, s više od 204.000 izgubljenih života.

Ljudska cijena ovih sukoba je zastrašujuća. Od 1946. godine izgubljeno je bezbroj života, a zajednice razbijene, pod nadzorom UN koje nisu mogle – ili nisu htjele – da prekinu krvoproliće. Statistike su otrežnjujuće, sa milionima smrtnih slučajeva koji se pripisuju sukobima koji su promakli UN.

Kako SAD štite Izrael u Savjetu bezbjednosti

U teoriji, Savjetu bezbjednosti UN povjereno je održavanje globalnog mira i bezbjednosti, ali je sputano stalnim korištenjem prava veta, posebno kada je riječ o pitanjima koja se tiču ​​Izraela.

Kao stalna država članica, SAD su koristile svoje pravo veta s neskrivenom učestalošću kako bi zaštitile okupacionu državu od odgovornosti za brojne zločine nad palestinskim narodom i ponovljene akte agresije protiv njenih zapadnoazijskih susjeda.

Zaista, SAD je pribjegao vetu 89 puta od početka SB pri čemu je više od polovine tih veta korišćeno da osujeti rezolucije kritične prema Izraelu. Od 18. decembra 2023, SAD su 45 puta iskoristile svoju privilegiju veta kako bi blokirale mjere koje se bave izraelskom okupacijom palestinskih teritorija i njegovim tretmanom palestinskog naroda.

Zapanjujuće, od 36 nacrta rezolucija koji se odnose na Izrael i Palestinu od 1945. godine, 34 su postale žrtve američkog veta, čime je Tel Aviv efektivno zaštićen od odgovornosti za njegovo kršenje međunarodnog prava – uključujući humanitarno pravo i zakon o ljudskim pravima.

Zbog veta Vašingtona, blokirana je većina rezolucija koje pozivaju na “obezbeđivanje okvira za mir u višedecenijskom izraelsko-palestinskom sukobu”, uključujući “zahtjevanje da se Izrael pridržava međunarodnih zakona, pozivanje na samoopredjeljenje palestinske države” i /ili “osuditi Izrael zbog raseljavanja Palestinaca ili izgradnje naselja na okupiranim palestinskim teritorijama.”

Podržavanje genocida

Tekući vojni napad Tel Aviva na Gazu pokazuje ovu ukorijenjenu pristrasnost. Uprkos široko rasprostranjenoj osudi izraelskih zločina, koji uključuju gađanje civila, bolnica, novinara, škola i džamija – pa čak i presudi Međunarodnog suda pravde (ICJ) kojom se okupaciona država poziva da „spriječi akte genocida“ – Vašington je tvrdoglavo stavio veto na bilo koju rezoluciju koja je kritikovala Izrael ili se zalagala za prekid vatre.

Nacrt rezolucije koji je Alžir predložio krajem januara, a koji je nedvosmisleno pozivao na hitan prekid vatre, naišao je na protivljenje izraelskih saveznika u Savjetu bezbjednosti, spremnih da iskoriste svoje pravo veta kako bi zaštitili Izrael od osude.

Nepokolebljiva podrška Vašingtona Tel Avivu uvijek nadmašuje njegovu posvećenost poštovanju međunarodnog prava i zaštiti civila. Neuspjeh SB UN da odlučno djeluje – ili da se reformiše – suočen s takvim eklatantnim kršenjima ne samo da potkopava kredibilitet međunarodnih institucija, već i nastavlja nekontrolirano nasilje u zonama sukoba poput Gaze.

Izraelski neviđeni, brutalni napad na pojas Gaze “proizveo je više razaranja od razaranja sirijskog Alepa između 2012. i 2016. godine, ukrajinskog Mariupolja ili… savezničkog bombardovanja Njemačke u Drugom svjetskom ratu”, izvijestio je AP još u decembru.

Trenutni broj poginulih civila nadmašio je devetomjesečni napad Vašingtona na irački grad Mosul 2017.

Uz to, samo tri sedmice od svoje kampanje tepih bombardovanja, Izrael je ubio više djece u Gazi od broja djece ubijene u svim svjetskim sukobima tokom cijele godine.

Ovaj neprihvatljivi rastući gubitak života civila u Gazi je pogubna optužnica takozvanog “svjetskog poretka zasnovanog na pravilima”, otkrivajući da nije ništa više od fasade za unapređenje zapadnih imperijalnih interesa.

Sistematska opstrukcija rezolucija koje su kritične prema Izraelu otkriva hitnu potrebu za reformom unutar SB UN i ponovnom procjenom principa na kojima on djeluje. Do tada će žrtve sukoba i dalje plaćati cijenu za inerciju SB i političku svrsishodnost njegovih članova.

Ironično, ravnodušnost SB UN prema međunarodnom pravu pojačava sve veći stav da se bezakonje može suzbiti samo silom. U Gazi, gdje je skoro 30.000 Palestinaca brutalno ubijeno u protekla četiri mjeseca, palestinski oružani otpor je jedino sredstvo da se osigura pravda protiv “zaštićene” okupacione države.

thecradle.co

0 Comments

Submit a Comment