dokumenti

NACRT ZAKONA O FINANSIRANJU POLITIČKIH STRANAKA (Model koji je izradila radna grupa Centra za monitoring)  I. OSNOVNA ODREDBA  Član 1             Ovim zakonom uređuju se način sticanja i obezbjeđivanja finansijskih sredstava političkih stranaka i podnosilaca proglašenih izbornih lista i način kontrole finansiranja i finansijskog poslovanja političkih stranaka i podnosilaca proglašenih izbornih lista u cilju ostvarivanja zakonitosti i javnosti u njihovom finansiranju i finansijskom poslovanju.  II. IZVORI I KORIŠĆENJE SREDSTAVA              1. Vrste sredstava  Član 2             Politička stranka, odnosno podnosilac proglašene izborne liste sredstava za svoje finansiranje može sticati iz javnih i privatnih izvora, u skladu sa zakonom.             Javne izvore, u smislu ovog zakona, čine sredstva iz republičkog budžeta, odnosno budžeta jedinice lokalne samouprave izdvojena za finansiranje redovnog funkcionisanja političke stranke, rad poslaničkih, odnosno odborničkih klubova i troškova izborne kampanje.             Privatne izvore čine: članarina, pokloni, prihodi od aktivnosti, prihodi od imovine i legati. Član 3             Finansijska sredstva stečena u skladu sa ovim zakonom politička stranka koristi za finansiranje troškova vezanih za:             1) redovno funkcionisanje (rad) političke stranke;             2) rad političke grupe u Skupštini Republike Crne Gore, odnosno odborničkih grupa u skuštinama jedinica lokalne samouprave;             3) izbornu kampanju za izbor poslanika, odnosno odbornika i predsjedničke izbore. Član 4             Republika, odnosno jedinica lokalne samouprave sredstva iz budžeta, u smislu člana 2 stav 2 ovog zakona, obezbjeđuju za:             1) pokriće troškova rada (finansiranja) političkih stranaka čiji su kandidati izabrani za poslanike, odnosno odbornike (u daljem tekstu: parlamentarna stranka) i rad poslaničkih i odborničkih klubova;             2) pokriće troškova izborne kampanje podnosiocima potvrđenih izbornih lista za izbor poslanika, odnosno odbornika i predsjednika Republike. Član 5             Budžetska sredstva za pokriće troškova rada političkih stranaka čiji su kandidati izabrani za poslanike, odnosno odbornike i rad poslaničkih, odnosno odborničkih klubova ne mogu biti manja od 0,3% niti veća od 0,5% ukupnih budžetskih sredstava za godinu za koju se budžet donosi.             Sredstva iz stava 1 ovog člana u visini od 30% raspodjeljuju se u jednakim iznosima parlamentarnim strankama i poslanicima, odnosno odbornicima grupa građa-na i stranačkih koalicija, a ostatak sredstava (70%) srazmjerno ukupnom broju posla-ničkih, odnosno odborničkih mjesta.             Ministarstvo nadležno za poslove finansiranja, sredstva iz stava 1 ovog člana prenosi političkim strankama svakomjesečno, do petog u mjesecu za prethodni mjesec.  Član 6             Za finansiranje svojih potreba iz člana 3 tač. 1) i 2) ovog zakona, politička stranka može prikupljati i sredstva iz privatnih izvora, s tim da njihov iznos ne smije preći iznos od 20% sredstva iz člana 5 stav 1 ovog zakona.  Član 7             Zabranjeno je primanje materijalne i finansijske pomoći od: stranih država, stranih pravnih i fizičkih lica; anonimnih darodavaca; javnih ustanova i javnih preduzeća; ustanova i preduzeća sa učešćem državnog kapitala, bez obzira na visinu učešća, kazina, kladionica i igara na sreću. Zabranjeno je primanje materijalne i finansijske pomoći u gotovini.             Privredno društvo i preduzetnik koji, po ugovoru sa državnim organima i organima lokalne samouprave, obavljaju javne usluge, za vrijeme trajanja tog poslo-vnog odnosa i četiri godine nakon njegovog završetka, ne mogu davati priloge političkim strankama i drugim podnosiocima proglašenih izbornih lista.             Privredno društvo i preduzetnik iz stava 2 ovog člana koje finansijski pomogne političku stranku ili drugog podnosioca potvrđene izborne liste u naredne četiri godine ne može obavljati javne usluge na osnovu ugovora sa državnim organima i organima lokalne samouprave.  Član 8             Zabranjeno je vršenje bilo kog oblika pritiska na pravna i fizička lica prilikom prikupljanja priloga za političku stranku.             Zabranjeno je obećanje ili stavljanje u izgled bilo kakve privilegije ili lične koristi darodavcu političke stranke ili drugog podnosioca proglašene izborne liste. 2. Troškovi izborne kampanje  Član 9             Pod troškovima izborne kampanje, u smislu ovog zakona, podrazumijevaju se troškovi koji se odnose na: predizborne skupove, plakate, oglase, emisije na Radio-televiziji, reklamne spotove i publikacije u periodu od dana raspisivanja do dana održavanja izbora.  Član 10             Budžetska sredstva za pokriće troškova izborne kampanje iz člana 9 ovog zakona obezbjeđuju se u godini u kojoj se održavaju redovni izbori i to u iznosu od 0,3% ukupnih budžetskih sredstva Republike, odnosno jedinice lokalne samouprave za godinu za koju se budžet donosi.             U slučaju održavanja vanrednih izbora, nadležni organi su dužni da obezbijede potrebna sredstva za troškove izborne kampanje.  Član 11             Sredstva iz člana 10 ovog zakona u visini od 20% raspodjeljuju se u jednakim iznosima podnosiocima proglašenih izbornih lista u roku od 10 dana od potvrđivanja izborne liste, a ostali dio sredstava (80%) dodjeljuje se podnosiocima izbornih lista koje su osvojile mandate, srazmjerno broju osvojenih mandata.             O raspodjeli sredstava na način iz stava 1 ovog člana odlučuje Republička izborna komisija, odnosno izborna komisija jedinice lokalne samouprave ako se radi o izborima u jedinici lokalne samouprave. Član 12             Podnosilac proglašene izborne liste, za pokriće troškova izborne kampanje, može da prikuplja sredstva i iz privatnih izvora, u skladu sa ovim zakonom.             Visina sredstava iz privatnih izvora koje podnosilac proglašene izborne liste prikupi za finansiranje troškova izborne kampanje ne može preći 20% sredstava iz člana 10 ovog zakona.             Udio koji pojedino fizičko lice priloži za troškove izborne kampanje ne može da pređe 0,5% od iznosa propisanog u stavu 2 ovog člana, a udio koji pojedino pravno lice uloži za izbornu kampanju ne može da pređe 2% od tog iznosa.  Član 13             U svrhu prikupljanja sredstva za finansiranje troškova izborne kampanje, podnosilac proglašene izborne liste otvara poseban žiro račun kod organa ovlašćenog za poslove platnog prometa i taj račun se ne može koristiti u druge svrhe.             Sva sredstva namijenjena za finansiranje troškova izborne kampanje uplaćuju se na račun iz stava 1 ovog člana i sva plaćanja troškova izborne kampanje vrše se sa ovog računa.             Ako sredstva za finansiranje troškova izborne kampanje prikupljena iz privatnih izvora premaše iznos iz člana 12 stav 2 ovog člana, višak sredstava se prebacuje na stalni žiro račun. Član 14             Podnosilac proglašene izborne liste imenuje lice za prikupljanje sredstava koje je odgovorno za namjensko trošenje sredstava i za podnošenje izvještaja.             Potpis odgovornog lica iz stava 1 ovog člana se deponuje kod organa ovlašćenog za poslove platnog prometa.  Član 15             Podnosilac proglašene izborne liste dužan je  da, u roku od 15 dana od dana završetka izbora, kompletan izvještaj u elektronskoj formi o porijeklu, visini i strukturi prikupljenih i utrošenih sredstava za izbornu kampanju podnese Republičkoj izbornoj komisiji, odnosno izbornoj komisiji jedinice lokalne samouprave.             Sadržaj izvještaja iz stav 1 ovog člana bliže uređuje Republička izborna komisija.             Republička izborna komisija, odnosno izborna komisija jedinice lokalne samou-prave dužna je da, u roku od 15 dana od dana prijema izvještaja iz stava 1 ovog člana, provjeri navode iz njega.             Ako utvrde kršenje propisa o finansiranju izborne kampanje, komisije iz stava 3 ovog člana dužne su o tome donijeti pismeno rješenje i dostaviti ga ovlašćenom licu političke stranke.             Protiv rješenja iz stava 4 ovog člana politička stranka ima pravo da pokrene i vodi upravni spor pred Upravnim sudom.             Ovi izvještaji objavljuju se u dnevnom listu “Pobjeda” i na veb sajtu Republičke izborne komisije. 3. Pravni režim imovine političke stranke  Član 16             Prihodi koje je politička stranka stekla od članarine, kao i prihodi stečeni obavljanjem nelukrativnih djelatnosti (dobrotvorne priredbe i sl.) ne podliježu oporezivanju.             Prihodi koje je politička stranka stekla od imovine i od vršenja privredne djelatnosti podliježu opštem režimu oporezivanja. 4. Obaveza vođenja knjigovodstva i finansijska kontrola  Član 17             Politička stranka je obavezna da vodi knjigovodstvo o svim prihodima i rashodima.             Knjigovodstvo se vodi po porijeklu, visini i strukturi prihoda i rashoda u skladu sa propisima kojima se uređuje računovodstvo.             Knjigovodstvene knjige koje vode političke stranke u svakom momentu podliježu kontroli nadležnih organa.             Politička stranka je dužna da u skladu sa računovodstvenim propisima Službi za platni promet podnosi završni račun za svaku godinu.             Završni račun iz stava 4 ovog člana ima karakter javne isprave i  Služba za platni promet dužna je omogućiti uvid u nju svakom zainteresovanom licu, bez izuzetka.  Član 18             Politička stranka je obavezna da svojim statutom reguliše način vršenja unutrašnje kontrole finansijskog poslovanja.             Statutom stranke mora biti određen organ stranke odgovoran za finansijsko poslovanje, kao i prava člana stranke da se upozna sa prihodima i rashodima stranke. III. KAZNENE ODREDBE Član 19             Prikupljanje sredstava suprotno ovom zakonu podliježe krivičnoj odgovornosti u skladu sa važećim propisima.  Član 20             Novčanom kaznom od 10.000 Eura kazniće se za prekršaj politička stranka, odnosno podnosilac proglašene izborne liste, ako:             1) pribavlja sredstva suprotno odredbama člana 7 ovog zakona;             2) vodi knjigovodstvo suprotno odredbama člana 17 ovog zakona.             Za prekršaj iz stava 1 ovog člana kazniće se i odgovorno lice u političkoj stranci novčanom kaznom od 2.000 do 5.000 Eura.  Član 21             Politička stranka koja je za izbornu kampanju utrošila sredstva u iznosu koji je veći od iznosa propisanog članom 12 stav 3 ovog zakona kazniće se za prekršaj novčanom kaznom u petostrukom iznosu sredstava koja je nedozvoljeno utrošila.             Za prekršaj iz stava 1 ovog člana kazniće se i odgovorno lice u političkoj stranci novčanom kaznom u iznosu od 1.000 do 3.000 Eura. Član 22             Ako politička stranka, odnosno drugi podnosilac proglašene izborne liste prekrši odredbe člana 12 ovog zakona, kazniće se za prekršaj novčanom kaznom u trostrukom iznosu sredstava koja je primila za izbornu kampanju.             Uz kaznu iz stava 1 ovog člana izreći će se i zabrana isplate sredstava iz člana 5 ovog zakona za period od jedne godine. IV. PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE Član 23             Političke stranke dužne su da, u roku od 10 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona, Republičkoj izbornoj komisiji, radi uvida, podnesu podatke (izvještaje) o svojoj imovini, iskazane po vrsti, visini i porijeklu. Član 24             Stupanjem na snagu ovog zakona prestaje da važi Zakon o finansiranju političkih stranaka (“Službeni list RCG”, br. 44/97).  Član 25             Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u “Službenom listu Republike Crne Gore”.